Historia i Patron Szkoły

We wrześniu 1938 roku swą działalność rozpoczęło dzisiejsze IV Liceum Ogólnokształcące im. generała Stanisława Maczka w Katowicach. Szkoła w budynku przy ulicy Katowickiej 54 nie działała jednak zbyt długo: 1 lutego 1940 roku władze niemieckie zdecydowały o zajęciu budynku na potrzeby szpitala wojskowego, który istniał do marca 1945 roku.

szkola sepia

Obiekt ten przekazano z powrotem na potrzeby szkolne po przejęciu Katowic przez władze polskie. Wówczas funkcję kierownika szkoły pełniła Zofia Wilczyńska. 

W latach 1947/1948 przy ulicy Katowickiej 54 mieściła się jedynie szkoła podstawowa. 1 września 1948 roku mury szkoły przekroczył pierwszy rocznik czteroletniego liceum. Dyrektorem utworzonej szkoły ogólnokształcącej stopnia podstawowego i licealnego (obejmującej 7 klas szkoły powszechnej i 4 klasy licealne) został Mieczysław Stanaszek.

W początkowym okresie istnienia szkoły następowały dość częste zmiany na stanowiskach kierowniczych. We wrześniu 1950 roku funkcję dyrektora za Mieczysława Stanaszka przejęła Henryka Mitka, a 31 sierpnia 1951 roku kierującym szkołą został Jan Śliwa, późniejszy długoletni dyrektor liceum.

Na przestrzeni pięćdziesięciu lat swojego istnienia liceum miało trzech, jakże różniących się od siebie, patronów. Pierwszym został Jan Smoleń, przedwojenny nauczyciel, późniejszy kurator Śląskiego Okręgu Szkolnego.

W czerwcu 1951 roku 26 uczniów ówczesnej Szkoły Ogólnokształcącej Stopnia Podstawowego i Licealnego nr 17 im. Jana Smolenia zdawało pierwszy (w tym budynku) egzamin dojrzałości.

Od roku szkolnego 1952/1953 szkoła oznaczona została numerem VI. Natomiast numer IV otrzymała na początku roku szkolnego 1964/1965, kiedy to do polskiego szkolnictwa zaczęto wprowadzać założenia nowego systemu szkolnego. W murach budynku przy ulicy Katowickiej 54 zostawiono liczące osiem oddziałów IV Liceum Ogólnokształcące.

W latach 1951 – 1968 placówka funkcjonowała bez imienia, jako VI i IV LO. W listopadzie 1968 roku, decyzją Kuratorium Okręgu Szkolnego Katowickiego, datowaną na 5 stycznia, nowym patronem IV Liceum Ogólnokształcącego w Katowicach został Marceli Nowotko.

W 1969 roku funkcję dyrektora IV Liceum Ogólnokształcącego im. Marcelego Nowotki objęła mgr Wanda Kniewska-Dyniewska. Za jej kadencji w szkole zorganizowano dwie szczególnie ważne uroczystości. W lutym 1974 roku odsłonięto tablicę poświęconą patronowi, a w styczniu 1975 IV liceum otrzymało także szkolny sztandar oraz zostało odznaczone Złotą Odznaką „Zasłużonemu w rozwoju województwa katowickiego”.

W 1987 roku dyrektorem zostaje mgr Michał Sobociński.W 1990 roku, w warunkach przemian ustrojowych, na wniosek uczniów i rodziców Marceli Nowotko przestał być jej patronem. 

Do 1996 roku liceum pozostawało bez imienia. W czerwcu 1996 roku patronem został Stanisław Maczek, polski generał, żyjący w latach 1892 – 1994. W tym samym roku został uroczyście nadany szkole sztandar, symbolizujący związek szkoły z generałem Maczkiem i Dywizją Pancerną.

W nowej rzeczywistości lat 90. bardzo ważne stało się otwarcie szkoły nie tylko na współpracę z innymi placówkami z miasta, regionu czy kraju, ale także z zagranicy. Chociaż należy podkreślić, że pierwsze kontakty uczniów i nauczycieli IV LO z obcokrajowcami miały miejsce już w latach 70., były jednak okazyjne i sporadyczne: sprowadzały się do kurtuazyjnych spotkań z delegacjami „bratnich krajów demokracji ludowej”.

W roku 1987 została nawiązana współpraca z duńską szkołą sportową w Vejstrup.

Najbardziej korzystnymi i najtrwalszymi kontaktami międzynarodowymi okazała się nawiązana w 1990 roku współpraca z niemieckim gimnazjum im. Friedricha Schillera w Münster. W latach 1990–2000 młodzież i opiekunowie z obu szkół spotykali się dwudziestokrotnie. Pomagała młodzieży obu krajów poznać się, doskonalić umiejętności językowe, dowiedzieć wiele o historii, kulturze, nauce i technice Polski i Niemiec oraz zrozumieć się i przezwyciężyć stereotypy i uprzedzenia.

Wraz z upływem lat IV LO ewoluuje – zmienia się kadra, zmieniają uczniowie. Powstają nowe profile edukacji (np. klasy włoskie). Szkoła wychodzi naprzeciw wymaganiom kolejnych pokoleń. Od września 2009 r. funkcję dyrektora szkoły sprawuje pani mgr Katarzyna Ziemiec.

2 grudnia 2009 r. jest bardzo ważnym dniem dla historii IV Liceum Ogólnokształcącego. Następuje odsłonięcie popiersia patrona gen. Stanisława Maczka. Rzeźba została zaprojektowana i wykonana przez absolwentkę katowickiej ASP mgr Ariannę Sarapatę. Miejsce wraz z popiersiem staje się Miejscem Pamięci. Uroczystego odsłonięcia dokonał żołnierz generała Stanisława Maczka, porucznik Józef Zwierzyński.

11 czerwca 2011 roku ma miejsce kolejne ważne wydarzenie – 60-lecie od pierwszej matury oraz Zjazd Absolwentów. Głównymi bohaterami tego spotkania są absolwenci szkoły.


Tomasz Biliński & Małgorzata Ruchała dla IVLO w Katowicach © 2006
.